Het uitzetten van asieluilen

#

Hoe gaan wij te werk?

Wij zoeken een geschikt biotoop om de uil uit te zetten. Om hem te laten wennen aan zijn nieuwe omgeving, maken we de nestkast dicht met gaas. In de kast worden prooien gelegd: natuurlijke prooien zoals muizen, en eventueel eendagskuikens. Op deze manier kan de uil de omgeving bekijken maar wordt hij gedwongen daar nog even te blijven. Ook kan hij zo tot rust komen. Dit is belangrijk omdat het vangen van de uil in het asiel, het ringen, het vervoeren in een bench en het uitzetten toch de nodige stress oplevert. Na 2 à 3 dagen wordt overdag het gaas verwijderd waarna de uil in alle rust de nestkast kan verlaten op het tijdstip dat hij zelf kiest. De eerste tijd zorgen we ervoor dat er nog prooien in de kast liggen maar daarna moet hij zelf voor zijn eten zorgen.

De vraag is, als het om een jonge uil gaat, hoe goed een volgroeid jong al kan jagen. Het is leuk als een uil op de uitzetlocatie blijft, maar dat is niet de opzet. Het belangrijkste is dat een uil zich weer weet te redden.

Vogelasiel Someren

Vanaf 2009 ben ik als vrijwilliger verbonden aan Stichting Vogelasiel Someren en mocht ik namens het asiel samen met onze werkgroep de eerste uilen uitzetten. Het asiel was destijds nog gevestigd aan de Boerenkamplaan in Someren. In 2010 overleed de beheerder waarna het vogelasiel de toenmalige locatie moest verlaten. Met een aantal betrokken mensen maakte het vogelasiel een doorstart. Het vogelasiel bevindt zich nu op Camping De Somerse Vennen te Lierop (gemeente Someren).

Zinvol

Omdat ik niet zomaar iets wilde doen en ik graag wilde weten of het zinvol was om vogels terug te plaatsen in de natuur, heb ik ringer Bert de Kort gevraagd of hij bij wijze van proef mee wilde werken door de uilen te ringen. Er is namelijk al jarenlang een discussie gaande of het wel zinvol is om pullen van uilen terug te plaatsen nadat ze bij een asiel zijn binnengebracht en met de hand zijn grootgebracht. Daarnaast speelt de vraag of asielvogels eigenlijk wel sterk genoeg zijn om nog terug plaatsen in de natuur. Door deze uilen te ringen hopen we te weten te komen of deze terugzetacties succesvol zijn.

Het ringen van uilen en alle andere asielvogels wordt door de Nederlandse ringcentrale niet verboden. Het beleid is: asielvogels mogen geringd worden als de ringer er voor 200% van overtuigd is dat de betreffende vogel kerngezond is en een goede kans maakt om, eenmaal losgelaten in de vrije natuur, te overleven.

Gelukkig kregen wij de medewerking van vogelringer Bert de Kort. En inmiddels ben ik, samen met Christien Hermsen, aangestoken door het ringwerkvirus en zijn wij zelfs in opleiding als assistent-ringers. Het examen is op dit moment aangevraagd. Wij ringen jonge uilen in ons werkgebied. Wij mogen alle uilensoorten ringen.

In de toekomst wil ik bij het Vogeltrekstation een officiële aanvraag doen voor dit project omdat ik denk dat het belangrijk is goed te onderzoeken of hetgeen we doen zinvol is voor de vogels.

#

Waar houden wij rekening mee?

Als we een uil uitzetten, houden we rekening met de volgende zaken:

  1. We kijken naar een geschikte omgeving voor de soort uil waar het om gaat.
  2. Er mogen wel andere uilen in de buurt zitten, maar we houden rekening met de grootte van het territorium.
  3. We zetten de uilen uit volgens eerder beschreven procedure.
  4. We zorgen voor een spreiding in uitzetlocaties en we zoeken daarom ook de samenwerking met andere uilenwerkgroepen en natuurorganisaties.
  5. We ringen de uilen omdat we hopen door terugmeldingen te kunnen onderzoeken of uitzetten zinvol is.
  6. Samenwerkende uilenwerkgroepen of natuurorganisaties moeten bereid zijn om uilen op ringnummers te controleren en deze nummers als ook eventuele andere terugmeldingen in te voeren via www.griel.nl. Na invoering krijgt zowel de melder als de ringer hiervan automatisch bericht.
Voordelen van het uitzetten
  1. De uilen gaan weer terug naar de natuur.
  2. Door het uitzetten van uilen breng je vaak nieuwe genen in de omgeving.
  3. Het uitzetten heeft een educatieve functie. Mensen kunnen een uil van dichtbij bekijken, daarnaast dragen wij de boodschap uit dat het om wilde dieren gaat die in de natuur thuishoren.
  4. Doordat we ook in andere gebieden uit (moeten) zetten, werken we meer samen met andere uilenwerkgroepen en krijgen we inzicht in hun werkgebieden.
Leuke terugmeldingen

Een steenuil uitgezet in oktober 2013 in Helvoirt, werd in mei 2014 terug gemeld door de uilenwerkgroep in Medemblik. De uil had niet alleen een afstand van 123 km afgelegd maar dit vrouwtje zat ook nog eens te broeden op 2 eieren. Een derde ei lag los in de kast. De eieren zijn niet uitgekomen, de oorzaak is onbekend. Maar we kunnen wel stellen dat een verzwakte uil nooit zo'n afstand had kunnen overbruggen. Laat staan daarna ook nog eieren leggen.

Een steenuil uitgezet in augustus 2009 in ons eigen werkgebied in Moergestel, werd in november op de uitzetlocatie in dezelfde nestkast aangetroffen. In 2010 was er een broedsel, waarbij de geringde uil werd aangetroffen in de kast. In 2014 was er op dit adres voor het vijfde jaar op rij een broedgeval. Alleen in 2010 hebben we daadwerkelijk vast kunnen stellen dat het om de geringde uil ging. Daarna hebben we steeds slechts één adult in de nestkast aangetroffen en hebben we dus niet met zekerheid vast kunnen stellen of de geringde steenuil hier nog steeds broedde.

#

Meld geringde (dode of levende) vogels via Griel

Wij zouden graag meer terugmeldingen willen ontvangen. Terugmelden van geringde vogels, dood of levend, kunt u doen via www.griel.nl.

Klik linksboven op de site op het kopje Publieke Meldingen. U kunt de melding invullen en dan steeds rechtsonder op 'volgende' klikken. Er worden gegevens gevraagd over de omstandigheden waaronder en waar u de vogel heeft aangetroffen. Als u uw emailadres invult, krijgt u binnen enkele minuten een bericht van het Vogeltrekstation waar de vogel is geringd en wanneer. De ringer krijgt ook altijd bericht. Meldingen zijn belangrijk voor onderzoek.

Meer informatie over het uitzetten: Anita van Dooren, jmvandooren@home.nl.